Fijn stof

Uit Wikilucht

Fijn stof (of PM10) is een verzamelnaam voor allerlei kleine deeltjes in de lucht: van zandkorrels en roetdeeltjes tot stukjes afgesleten autoband of wegdek. Fijn stof kan ook ontstaan door reacties tussen verschillende gassen in de lucht. PM staat voor particulate matter (fijn stof) en geeft de diameter van de stofdeeltjes aan. PM10 zijn deeltjes met een doorsnede van 10 micrometer (µm), een micrometer is een duizendste millimeter. Er bestaat ook PM2,5: deeltjes met een diameter van mamimaal 2,5 µm. Deze deeltjes zijn nog fijner en schadelijker dan PM10. Daarnaast wordt een fractie ultrafijne deeltjes onderscheiden met een diameter van 0,1 micrometer en kleiner (PM0,1).

Wettelijke norm

De norm voor fijn stof in de lucht is:

• 40 _g/m3 (microgram per kuub) gemiddeld per jaar,
• 50 _g/m3 (microgram per kuub) daggemiddeld

(dit mag 35 dagen per jaar overschreden worden)

Chemische samenstelling

De chemische samenstelling van fijn stof is afhankelijk van de bron, maar in het algemeen bestaat fijn stof uit de volgende componenten:

• Elementair en organisch koolstof; deze behoren grotendeels tot de primaire fractie en voor een klein deel tot de secundaire fractie. Elementair koolstof wordt ook wel aangeduid als black carbon of roet. Tot het organisch koolstof behoren ook de polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s). Ook endotoxines behoren tot organische koolstofverbindingen.
• Anorganische stoffen zoals nitraat (NO3), sulfaat (SO4), ammonium (NH4) en zuren, in de vorm van aërosol; deze worden in de atmosfeer gevormd uit gassen zoals zwaveldioxide, stikstofoxiden en ammoniak en behoren dus tot de secundaire fractie.
• Oxiden; het betreft vooral oxiden van silicium, kalium, aluminium, calcium en ijzer afkomstig van opwaaiend bodemstof; ook andere metalen zoals lood en cadmium kunnen voorkomen.
• Zeezout is voornamelijk natriumchloride (keukenzout), en een klein beetje Mg-, Ca- en K-zouten. Het komt in de lucht doordat de wind over het zeewateroppervlak blaast.