Gebalanceerde ventilatie
Uit Wikilucht
Balansventilatie is een vorm van mechanische ventilatie. Met dit ventilatiesysteem wordt lucht automatisch afgevoerd van binnen naar buiten én automatisch aangevoerd van buiten naar binnen. Meestal gaat het om Hoog Rendement(HR-)ventilatie. Een warmte-terugwin-unit (wtw) in zo'n ventilatiesysteem gebruikt warmte uit afgevoerde lucht om de ingevoerde lucht van buiten op te warmen voordat het in huis verspreid wordt.
Inhoud |
Zo werkt balansventilatie
De naam zegt het eigenlijk al: bij gebalanceerde ventilatie brengt het systeem de aanvoer en afvoer van lucht in huis met elkaar in balans. Zowel het afzuigen als het inblazen van lucht verloopt mechanisch, in tegenstelling tot 'gewone' mechanische ventilatie, die alleen lucht actief afvoert.
Met ventielen blaast het systeem lucht in of juist uit. De ventielen zijn via luchtkanalen aangesloten op een centrale ventilator en een warmtewisselaar. De warmtewisselaar warmt meestal via een warmte-terugwin-installatie (wtw-unit) de verse lucht op voordat die het huis in gaat. De wtw-unit gebruikt daarvoor warmte die de unit eerder uit de afgevoerde lucht haalde. De meeste balansventilaties en Hoog Rendementventilaties hebben een zo'n wtw-unit.
De afzuigventielen zitten meestal in de keuken, de badkamer en het toilet. Ze zuigen precies de goede hoeveelheid lucht af als de juiste stand wordt in gesteld. De verhouding van de afvoer en aanvoer van lucht is afhankelijk van de ruimte: het ventiel in het toilet zal minder lucht afzuigen dan dat in de keuken. De inblaasventielen zitten meestal in de woonkamer en de slaapkamers, soms ook in de gang of hal. Ze blazen (voorverwarmde) verse buitenlucht de woning in. Ook de inblaasventielen zijn ingesteld op de hoeveelheid lucht die voor het betreffende vertrek nodig is.
Een schakelaar regelt de hoeveelheid af te zuigen lucht van de balansventilatie. In Nederland zijn er systemen met twee en met drie standen.
Gezondheid
Zonder voldoende onderhoud kan balansventilatie gezondheidsproblemen veroorzaken, omdat dan bacteriën en schimmels gaan groeien in de luchtfilters, en de luchtverversingscapaciteit achteruit gaat. Door slijtage en vervuiling neemt de capaciteit jaarlijks af met vijf tot tien procent. Om de capaciteit van de ventilatie weer op peil te krijgen, zijn regelmatig schoonmaken en een jaarlijkse onderhoudsbeurt noodzakelijk.
Als de gebalanceerde ventilatie uitstaat, vindt er onvoldoende luchtverversing plaats in huis en dat kan ernstige gevolgen hebben. Een tekort aan frisse lucht kan snel ontstaan, omdat de meeste huizen met balansventilatie goed zijn geïsoleerd en kierdicht zijn gemaakt. Zonder luchtverversing ontstaan vochtige vertrekken, ophoping van stof en zelfs te hoge concentraties radongas. Het gevolg is niet alleen een muf en vochtig huis, maar ook een groter risico op gezondheidsproblemen, zoals luchtwegklachten.
Tips voor gebruik
- Bent u overdag thuis, zet de schakelaar dan op stand 1 bij een tweestandensysteem en op stand 2 bij een driestandensysteem (ook ’s nachts). Zet de schakelaar op stand 1 als er niemand thuis is.
- Zet het systeem nooit uit. Ventilatie is geen energieverspilling; het gaat ten koste van comfort en uw gezondheid als het systeem uitstaat. Trek de stekker van het systeem niet uit het stopcontact, behalve bij onderhoud.
- Bij piekverontreinigingen, zoals tijdens het douchen, koken, het drogen van de was, klussen in huis, of wanneer er extra veel mensen in huis zijn, moet het systeem op de hoogste stand. Luchten is met zo’n systeem niet nodig. Laat na afloop van het douchen of koken de schakelaar nog 20 minuten op de hoogste stand staan.
Tips voor onderhoud
- Als het systeem veel lawaai maakt, is het niet in orde. Laat het dan nakijken en eventueel opnieuw instellen door een installateur.
- Maak ventielen en filters regelmatig schoon voor optimale werking en om te voorkomen dat ongezonde lucht zich ophoopt in huis. Schakel tijdens het schoonmaken de stroomtoevoer uit door de stekker uit het stopcontact te halen. Leg de ventielen die ernstig vervuild zijn in een sopje. Bij het terugplaatsen is het belangrijk dat de ventielen op de juiste stand terug worden geplaatst; verwissel de ventielen niet. Een merkje of nummer op het ventiel kan daarbij helpen. Maak minimaal eenmaal per maand de filters in de wtw-unit schoon met behulp van een stofzuiger.
- Gebruikershandleidingen zijn vaak verkrijgbaar bij de installateur of te downloaden op de website van het bedrijf.
- Het systeem moet minimaal een keer per jaar worden nagekeken. U kunt hiervoor het beste een onderhoudscontract afsluiten. De goedkoopste en meest gebruikelijke optie is er een af te sluiten bij de installateur van de CV-installatie.
- De eigenaar van de woning (bij huurwoningen is dat de verhuurder) is verantwoordelijk voor onderhoud en het verhelpen van gebreken. Wanneer u een huis koopt, let er dan op dat de ventilatievoorzieningen goed functioneren en geen storend geluid maken. Mechanische ventilatiesystemen worden in nieuwbouwhuizen namelijk niet altijd goed geïnstalleerd en ingeregeld. Dit kunt u doen door een aankoopkeuring door een deskundige uit te laten voeren. Vraag ook naar de onderhoudsvoorschriften en, bij het kopen van een bestaande woning, de onderhoudsrapporten van het ventilatiesysteem. Op de website van Vereniging Eigen Huis staat informatie over wie onder welke voorwaarden aansprakelijk is voor een haperend ventilatiesysteem.
- Huurders kunnen stappen ondernemen via de Woonbond. Via de Huurderslijn (tel: 020 - 551 7755) kunnen leden van de Nederlandse Woonbond advies krijgen over vocht in huis. Huurdersorganisaties die de ventilatie van een of meerder woningcomplexen willen onderzoeken of verbeteren, kunnen het Woonbond Kennis- en Adviescentrum (WKA) advies vragen. Het WKA doet ook onderzoek bij klachten over vocht en ventilatie.
