Vluchtige organische stoffen

Uit Wikilucht

Vluchtige organische stoffen (VOS) komen vrij bij verdamping van aardolieproducten en andere organische stoffen en bij onvolledige verbranding. Voorbeelden zijn benzine, verf, oplos- en schoonmaakmiddelen, boenwas, cosmetica en nagellakremover. Belangrijke 'producenten' van VOS zijn de aardolie-industrie, benzinestations, metaalindustrie, verkeer, schildersbedrijven en huishoudens.

Benzeen is een van de beruchtste VOS. Het is een vluchtig bestanddeel van benzine en diesel en kan leiden tot leukemie. Bij de huidige concentraties van benzeen in de buitenlucht is het risico op kanker zeer klein. VOS reageren onder invloed van zonlicht met onder andere Stikstofoxiden. Daarbij komt het voor mens, plant en dier zeer schadelijke ozon (O3) vrij. Bij zonnig en windstil weer leidt dit tot smog.

Tabel: voorbeelden van VOS

Type	Voorbeeld chemische stof	Komt voor in	Gebruik
Niet aromatisch en niet gechloreerd	Formaldehyde, alkanen, alkenen, alkynen, methanol, ethanol, dimethylether, pineen	Lijm, hars, isolatieschuim, thinner, white spirit, verf, boenwas, terpentine, brandspiritus, spuitbussen, terpentijn, parfums	Spaanplaat, vloerbedekking, isolatiemateriaal, ontvlekker, oplosmiddel, beschermingsmiddel, nagellak, reinigingsmiddel, brandstof, drijfgas, olieverf, geurstof
Aromatisch en niet gechloreerd	Benzeen, tolueen, xyleen	Brandstoffen, inkt, thinner, verf	Oplosmiddel
Niet aromatisch en gechloreerd	Tetrachlooretheen, chloroform, trichloorethyleen, dichloormethaan	Puur	Droogkuis, ontvlekker, ontvetter, verfafbijtmiddel
Aromatisch en gechloreerd	Monochloorbenzeen, paradichloorbenzeen	Mottenballen	Verjaagt insecten