Wat zijn de verschillen tussen diesel en benzine ten aanzien van de gezondheidseffecten?
Uit Wikilucht
Vraagsteller: Wikiteam
Datum: 26 oktober 2009
Antwoord aanwezig: Ja
Onderwerp: Gezondheid
Wat zijn de verschillen tussen benzine en diesel uitstoot
Tabel 1 Vergelijking benzine- en dieselvoertuigen ten aanzien van productie van fijn stof, NOx, CO2 , CO en carcinogenen. Aangegeven is of er meer (+) of minder (-) van de stof in het uitlaatgas aanwezig is.
Bestand:Tabel1.jpg
Fijn stof Dieselvoertuigen produceren (aanzienlijk) méér fijn stof dan benzinevoertuigen, Dat komt door het roet wat dieselmotoren uitstoten. Aangezien fijn stof kan leiden tot onder andere luchtwegaandoeningen en hartaanvallen bij ouderen, zijn diesels op dit punt duidelijk ongezonder dan benzinevoertuigen. Bovendien zijn er ook een aantal carcinogene stoffen in het roet! Bewoners langs een weg ondervinden extra consequenties van fijn stof, omdat hier de hoeveelheid fijn stof verhoogd is.
NOx Naast fijn stof, produceren diesels ook meer NOx dan benzinevoertuigen. NOx is de verzamelanaam voor NO en NO2.. Dit zijn zeer reactieve stoffen en zij kunnen chemische reacties aangaan onder vorming van toxische stoffen.. Verder, is NOx, de hoofdoorzaak van ozonvorming op leefniveau, wat onder andere kan leiden tot ademhalingsproblemen. Nu werkt de aanwezigheid van verkeer remmend op ozonvorming, door de NO die wordt geproduceerd door het verkeer. Daarom is het niet te verwachten dat bewoners langs een drukke weg ‘extra’ last hebben van ozon. Het punt is echter dat we op het platte land wel toename zien van ozon, wat te wijten is aan het feit dat NO2 bij het verkeer vandaan wegwaait. NO2 is ook veroorzaker van ‘zure regen’. Nu treft dit iedereen en het is het niet direct gerelateerd aan wonen langs een weg. Toch is de concentratie NOx wël verhoogd langs een weg en er zijn gezondheidseffecten van bijvoorbeeld NO2 bekend, zoals ademhalingsproblemen en NO2 is waarschijnlijk ook oorzaker van longkanker. Aangezien diesels meer NOx produceren dan benzinevoertuigen zijn diesels ook op dit punt ongezonder dan benzinevoertuigen.
CO2 Wat betreft CO2, produceren benzinewagens meer dan dieselwagens. Kooldioxide (CO2) is een belangrijk klimaatgas, maar dit wordt verder niet behandeld in deze factsheet. Daarnaast kan vergrote concentratie CO2 (>2%) schadelijk zijn voor de gezondheid. De concentraties CO2 Langs drukke wegen (wel in tunnels) zijn echter niet zo hoog en er zijn geen gezondheidseffecten hieromtrent bekend.
CO Koolmonoxide is een gevaarlijk gas, met name bij hogere concentraties. Aan concentraties vann 0 – 70 ppm zijn geen bekende ziektebeelden verbonden, maar mensen die echt tussen het verkeer werken, zoals straatwerkers en buschauffeurs kunnen wel voor langere tijd blootstaan aan hogere concentraties CO (50 ppm), wat aanleiding kan geven tot ademhalingsproblemen en neurologische verschijnselen. De concentratie binnenshuis zou ook eventueel verhoogd kunnen zijn als gevolg van verkeer. Aangezien benzinemotoren meer CO produceren dan dieselmotoren zijn benzinemotoren op dit punt in het nadeel.
Carcinogenen Carcinogenen bevinden zich voor een belangrijk deel in het roet, zoals PAK’s. Daarnaast komen er ook vluchtige stoffen (VOC) vrij, welke carcinogeen kunnen zijn, zoals benzeen. Het is bekend dat benzinewagens meer VOC’s produceren dan diesels (tabel 2). Desondanks wordt de carcinogeniteit van diesels hoger geacht. Dat komt uiteraard door de hoge roetuitstoot
Wat zijn de verschillen tussen benzine en diesel uitstoot (carcinogenen, fijn stof, NOx, CO2) per afgelegde kilometer
De gegevens in tabel 2 zijn afkomstig uit een recente studie naar de milieueffecten van rijden op diesel of benzine.
Tabel 2 Aantal gram per kilometer uitgestoten stoffen PM2,5, CO2, NOx en NMVOC voor Euro 3 wagens bij rijden op landelijke (la) en op stedelijke (st) wegen en op de snelweg (sn).
Bestand:Tabel2.jpg
PM2,5 Dit is fijn stof (roet) en het is duidelijk dat diesels aanzienlijk meer hiervan produceren dan benzinewagens. Dit is vooral te merken op stedelijke wegen en zeker op de snelweg.
CO2 Het is duidelijk dat benzinewagens hier wat meer van produceren dan dieselwagens. Dat komt door het hogere brandstofverbruik van benzinewagens. Met name in de stad en op de snelweg is het verschil duidelijk. Voor verdere informatie over CO2 wordt verwezen naar vraag 1.
NOx Ook duidelijk is dat diesels meer NOx produceren dan benzinewagens. Met name in stedelijke gebieden en op de snelweg, neemt de hoeveelheid NOx toe.
NMVOC Dit zijn niet-methaan bevattende vluchtige stoffen, zoals benzeen. Het is duidelijk dat benzinewagens hier wat meer van produceren dan diesels. In steden lijkt het verschil tussen benzine- en dieselvoertuigen echter nihil.
Carcinogenen
Van NMVOC, die carcinogeen kunnen zijn, zijn hierboven cijfers vermeld.de hoeveelheid andere carcinogenen, zoals PAK’s, is afhankelijk van de hoeveelheid geproduceerd roet, en het moge duidelijk zijn dat diesels hiervan meer produceren dan benzinewagens, vooral in stedelijke gebieden en op de snelweg
Welke milieuwinst zou er het gevolg zijn van het feit dat diesel niet meer gebruikt zou worden in het wegverkeer?
Uit een recente berekening , waarbij naar tal van milieuschadeposten op gebied van gezondheid, maar ook van klimaat werd gekeken, wordt geschat dat diesels 0,2 – 14 Eurocent méér kosten aan milieuschadeposten dan benzinevoertuigen. In deze factsheet willen we nog wat nader ingaan op de milieuwinst voor bewoners langs een drukke weg. Deze kan toch anders zijn dan de winst voor het totale milieu, omdat langs een drukke weg de concentraties milieu- en gezondheidsschadelijke stoffen relatief hoog zijn. Ook hebben we bijvoorbeeld het effect van ozonvorming, dat juist minder is langs een drukke weg, maar des te heviger op het platteland Als je kijkt naar de verschillen tussen diesels en benzinevoertuigen ten aanzien van het klimaat, dan kunnen diesels wel eens in het voordeel zijn, omdat diesels minder CO2, N2O en CH4 produceren dan benzinewagens. Toch worden ook hier diesels met argusogen bekeken, omdat zij door het roet wat ze produceren een hogere bijdrage kunnen leveren aan opwarming van de aarde. Omdat in deze factsheet vooral aandacht is besteed aan het leven langs een drukke weg, willen we ons ook hiertoe beperken. Uit het voorgaande mag blijken dat diesels een gezondheidsnadeel ten opzichte van benzinewagens hebben voor wat betreft fijn stof, NOx en carcinogenen. Voor CO2 lijken de verschillen tussen diesel en benzinevoertuigen langs een drukke weg niet relevant voor de directe gezondheid en voor wat betreft CO zijn benzinevoertuigen in het nadeel. Bij elkaar opgeteld zouden we kunnen concluderen dat diesels voor wat betreft de genoemde stoffen schadelijker zijn voor de gezondheid langs een drukke weg dan benzinewagens. Er is dus waarschijnlijk milieuwinst, wanneer diesels worden weggelaten uit het verkeer. Hierbij moet gezegd worden dat indien diesels zijn uitgerust met goed functionerende roetfilters, het milieuvoordeel van benzinewagens tegenover diesels, niet meer waarschijnlijk is.
Wat betekent de roetfilter
Het gezondheidsnadeel van diesels ten opzichte van benzinewagens is vooral te wijten aan de productie van roet wat aanleiding geeft tot problemen van fijn stof en tot kanker. Het moge duidelijk zijn dat uitfiltering van dit roet gezondheidswinst zal opleveren. Veel zal afhangen van de efficiëntie waarmee het roet uit het uitlaatgas kan worden gefilterd. Waar nu subsidie op wordt verleend zijn roetfilters, die achteraf worden gemonteerd aan dieselauto’s die van origine nog geen roetfilter hadden. Voor de Euro 3 wagens (waarvan er nog veel rondrijden; gemiddelde leeftijd auto’s acht jaar) was een roetfilter nog niet nodig om de norm van roetuitstoot te behalen! Die achteraf gemonteerde roetfilters zijn vaak van het half open type. Deze roetfilters filteren ongeveer 30 % van het roet uit. Er blijft dus nog aanzienlijk wat roet over en de gezondheidswinst van deze roetfilter lijkt niet optimaal. Maar je zou kunnen zeggen dat alle beetjes helpen, ofschoon wordt getwijfeld of deze roetfilter niet erger is dan de kwaal. RIVM en TNO denken echter van niet. Maar, nieuwe wagens die moeten voldoen aan de Euro 4 norm zijn steeds vaker (50%) voorzien van een affabriek roetfilter van het gesloten type. Dit type roetfilter schijnt wel zeer efficiënt te werken, zodat bijna geen roet meer wordt uitgestoten. En tenslotte, als de voorgestelde Euro 5 norm (passagierswagens: 0,005 g/km) in 2009 wordt doorgezet, dan zal een roetfilter waarschijnlijk onontbeerlijk zijn.
